Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu o anda yazmak gerekir, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı önler çünkü gürültülü ortamlarda hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek hem de kriterleri önceden belirlemek işin temeli olur. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve temiz başlar elbette bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat genellikle burada gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman yükselir ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik olur. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle net değildir, bu yüzden kabaca üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman sabit ışık ve sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. 1 hafif notayı, beş de damakta baskın duran güçlü aromayı anlatır böylece odak bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç çekiş almak şarttır öte yandan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış hattının düzgün ilerlemesini da gözlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla baharatlı notalar erken öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma hızı ise tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde duman daha serin gelir ama aromalar daha geç açılır hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu düzensizse not bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur kılar fakat şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken önce inceyi ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan gelir: damaktaki his ve burnun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal karşılıklı besler fakat aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir soluk kokuyu çok geniş gösterir. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin verir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Romeo julieta short sports gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha kısa bırakır hızlı bir nefes de narin notaları örter. Yoğunluk damakta zayıf fakat burunda yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler için önce koku yoluyla gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı da ayrıntı vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü aromayı bile silik gösterir. Sade kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu sıvılar damağı uyuşturur ve tat hissini düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net anlaşılır o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası korur gerçekten tatlı içecekten sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten sonra iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir notasını çabucak ortaya koyup biter zira geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu sebeple sakin ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça aroma katmanı azalır, ama yoğunluk hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir yargı sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri açmak işe yarar yoksa benzer aromalar defalarca yeniden keşfedilir. 20 aniversario tadım notları benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, puro adı ve puan deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç farklar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü sedir tonu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de notaların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme göstermek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir yorum doğurur. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir mesela ağır bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu güçlü taşır üstelik ağır bir içim notasız da olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün içinde yoğunluk farkı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve tekrarlı not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün hızlı yanar ve keskin notalar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada de çekiş ağırlaşır ve lezzet bastırılır ısı ise yaprağın yanma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark net okunur değerlendirme günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de algıyı şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki nem veya koku çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yoldur. Kapalı bir odada koku birikirse ikinci çubuğun tadı yanlış okunabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse kül yapısı şaşar.